Nowoczesne szkło coraz częściej projektowane jest nie tylko z myślą o architekturze i designie, ale również o ochronie zwierząt. Specjalistyczne rozwiązania pomagają ograniczać kolizje ptaków z przeszklonymi konstrukcjami, umożliwiają bezpieczną obserwację zwierząt w ogrodach zoologicznych, a także pozwalają tworzyć niemal niewidzialne akwaria.
Szkło, które widzą ptaki
Nowoczesna architektura chętnie wykorzystuje duże powierzchnie szklane. Choć dla ludzi są one atrakcyjne wizualnie i zapewniają doskonałe widoki, dla ptaków mogą stanowić poważne zagrożenie. Odbicia nieba i roślinności sprawiają, że zwierzęta często nie rozpoznają przeszkody i dochodzi do kolizji z szybą. Szacuje się, że na całym świecie każdego roku miliony ptaków giną w wyniku zderzeń z przeszklonymi powierzchniami budynków oraz innych konstrukcji.
Jednym z rozwiązań tego problemu jest szkło Pilkington AviSafe™, które powstało właśnie z myślą o ochronie ptaków. Na powierzchni szyby znajduje się specjalna powłoka odbijająca promieniowanie ultrafioletowe. Wzór jest praktycznie niewidoczny dla ludzkiego oka, natomiast ptaki – które widzą w zakresie UV – postrzegają go jako wyraźną przeszkodę i omijają szybę w locie.
Technologia ta znalazła zastosowanie m.in. w Polsce na trzech popularnych wieżach widokowych: nad Soliną, w Dukli oraz w Krynicy-Zdroju. Wszystkie znajdują się w regionie, przez który przebiegają ważne trasy migracyjne ptaków. Zastosowanie specjalnego szkła pozwoliło połączyć efektowne, panoramiczne widoki z troską o lokalną przyrodę.
Transparentna granica w ogrodach zoologicznych
Szkło odgrywa coraz ważniejszą rolę w projektowaniu nowoczesnych ogrodów zoologicznych. Współczesne wybiegi i pawilony coraz częściej wykorzystują duże przeszklenia zamiast tradycyjnych krat czy ogrodzeń. Dzięki temu odwiedzający mogą obserwować zwierzęta z bliska, a jednocześnie zachowany jest wysoki poziom bezpieczeństwa zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi. Transparentne bariery pozwalają także tworzyć przestrzenie bardziej zbliżone do naturalnych środowisk.
Przykładem takiego rozwiązania jest pawilon dla pand w fińskim ogrodzie zoologicznym Ähtäri. W jego fasadzie zastosowano wysokoefektywne szkło przeciwsłoneczne Pilkington Suncool™ 70/35 AC, wyposażone dodatkowo w powłokę antykondensacyjną
Równie ważne było zapewnienie komfortu samym zwierzętom. Wnętrze pawilonu zabezpieczono szkłem hartowanym i laminowanym z powłoką antyrefleksyjną Pilkington OptiView™ Ultra T Protect 16,8. Dzięki niej powierzchnia szkła niemal nie odbija obrazu, co zapobiega sytuacjom, w których zwierzęta reagują agresywnie na własne odbicie. W przypadku pand oznacza to spokojniejsze zachowanie i większy komfort przebywania w przestrzeni pawilonu.
Szkło, które znika – w świecie akwarystyki
Szkło odgrywa kluczową rolę w akwarystyce, ponieważ to właśnie ono decyduje o jakości obserwacji podwodnego świata. W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa szkło superbezbarwne Pilkington Optiwhite™, czyli szkło o obniżonej zawartości tlenków żelaza. Zmiana składu chemicznego sprawia, że materiał pozbawiony jest charakterystycznego zielonkawego odcienia typowego dla standardowego szkła float.
Efektem jest znacznie wyższa przepuszczalność światła i bardziej naturalne odwzorowanie barw. W przypadku szkła Pilkington Optiwhite™ wskaźnik oddawania barw Ra osiąga poziom nawet 98-99, podczas gdy dla standardowego szkła float wynosi około 90. Różnica staje się szczególnie widoczna przy większych grubościach tafli – a te są w akwariach niezbędne ze względu na ciśnienie wody. W praktyce oznacza to, że nawet przy grubych szybach konstrukcyjnych kolory ryb, roślin czy elementów aranżacji pozostają naturalne i nie są przyciemnione.
Szkło superbezbarwne zachowuje przy tym wszystkie właściwości techniczne typowe dla szkła float – taką samą wytrzymałość mechaniczną, odporność na obciążenia czy możliwość dalszej obróbki, np. hartowania i laminowania. Dzięki temu można z niego wykonywać zarówno niewielkie akwaria domowe, jak i duże zbiorniki pokazowe o znacznym litrażu.
Wyjątkowa transparentność jest szczególnie ceniona w akwarystyce morskiej oraz w aquascapingu, gdzie kluczową rolę odgrywa wierne odwzorowanie kolorów ryb, koralowców czy kompozycji roślinnych. W takich aranżacjach szkło o wysokiej przejrzystości pozwala uzyskać efekt niemal niewidzialnej bariery między obserwatorem a podwodnym ekosystemem.
Nowoczesne technologie szklane pokazują, że materiał kojarzony przede wszystkim z architekturą może mieć znacznie szersze zastosowanie. Odpowiednio zaprojektowane przeszklenia pomaga dziś nie tylko tworzyć atrakcyjne wizualnie przestrzenie, lecz także wspierać ochronę przyrody i dobrostan zwierząt w różnych skalach – od dużych inwestycji turystycznych i obiektów zoologicznych po domowe akwaria.